| Erreger |
1. Wahl (bis ein Antibiogramm
vorliegt!) |
Alternativen |
| Acitenobacter spezies |
 | Imipenem
|
 | Ampicillin/Sulbactam |
 | Meropenem |
 | Aminoglykoside |
 | Chinolone |
|
 | Piperacillin/Tazobactam |
 | Ceftazidim |
 | Cotrimoxazol |
|
|
Aeromonas hydrophila
|
 | Ciprofloxacin
|
 | Norfloxacin |
 | Tetracycline |
|
 | Cotrimoxazol |
 | Aminoglykoside |
|
Aktinomyzeten
|
 | Ampicillin
|
|
 | Tetracycline |
 | Amoxicillin/Clavulansäure |
|
|
Bacillus anthracis
|
 | Penicillin G
|
|
 | Tetracycline |
 | Erythromycin |
|
|
Bacillus spezies
|
 | Clindamycin |
 | Aminoglykoside |
|
 | Erythromycin |
 | Ciprofloxacin |
 | Vancomycin |
 | Meropenem |
 | Imipenem |
|
|
Bacteroides fragilis
|
 | Metronidazol
|
 | Clindamycin
|
|
 | Meropenem |
 | Imipenem |
 | Cefoxitin |
 | Amoxicillin/Clavulansäure |
 | Ampicillin/Sulbactam |
 | Piperacillin/Tazobactam |
|
|
Bordetella spezies
|
 | Erythromycin (Roxithromycin, Clarithromycin)
|
|
 | Ampicillin |
 | Amoxicillin |
 | Cotrimoxazol |
|
Borrelia
burgdorferi
|
 | Penicillin
|
 | Doxycyclin
|
 | Ceftriaxon (bei chronischem Infekt oder Neuroborreliose) |
|
 | Cefuroximaxetil |
 | Amoxicillin |
|
|
Branhamella (Moraxella)
catarrhalis †
|
 | Amoxicillin/Clavulansäure
|
 | Ampicillin/Sulbactam |
 | Cotrimoxazol |
|
 | Doxycyclin |
 | Erythromycin |
 | Cefuroximaxetil |
 | Cefixim |
 | Cefpodoxim |
 | Cefaclor |
 | Ceftibuten |
 | Chinolone |
|
Brucellen
|
 | Doxycyclin (+Rifampicin) |
|
 | Cotrimoxazol + Gentamycin |
|
|
Burkholderia cepacia
(Pseudomonas cepacia)
|
 | Ciprofloxacin
|
 | Cotrimoxazol |
|
 | Ceftazidim |
 | Meropenem |
 | mipenem |
|
|
Campylobacter spezies
|
 | Erythromycin (Roxithromycin, Clarithromycin) |
|
 | Tetracycline |
 | Chinolone |
|
|
Chlamydia
spezies
|
 | Tetracycline |
 | Erythromycin (Roxithromycin, Clarithromycin) |
|
 | Sulfonamide |
|
Chlamydia
pneumoniae
|
 | Tetracycline
|
 | Erythromycin (Roxithromycin, Clarithromycin) |
|
 | Clindamycin |
|
|
Citrobacter spezies
|
 | Aminoglykoside
|
 | Cefotaxim |
 | Ceftazidim |
 | Cefepim |
 | Ceftriaxon |
 | Cefmenoxim |
 | Aztreonam |
 | Meropenem |
 | Imipenem |
|
 | Piperacillin/Tazobactam |
 | Cefamandol |
 | Chinolone |
|
|
Clostridium spezies
(siehe
Clostridium botulinum,
Clostridium perfringens,
Clostridium tetani)
|
 | Penicillin G
|
|
 | Tetracycline |
 | Clindamycin |
 | Cephalosporine |
 | Meropenem |
 | Imipenem |
|
|
Clostridium
difficile (pseudomembranöse
Kolitis)
|
 | Vancomycin
|
 | Teicoplanin
|
|
 | Metronidazol |
|
|
Corynebacterium jeikeium †
|
 | Vancomycin |
|
 | Ciprofloxacin |
 | Rifampicin |
|
|
Coxiella burnetii (Q-Fieber)
|
 | Doxycyclin
|
|
 | Ceftriaxon |
 | Erythromycin |
|
|
Diplococcus pneumoniae
|
 | Penicillin G |
|
|
|
Eikenella corrodens †
|
 | Amoxicillin/Clavulansäure |
 | Ampicillin/Sulbactam |
|
 | Erythromycin (Roxithromycin, Clarithromycin) |
 | Doxycyclin |
|
|
Enterobacter spezies †
|
 | Aminoglykoside
|
 | Imipenem
|
 | Meropenem |
 | Cefepim |
|
 | Chinolone |
 | Cotrimoxazol |
 | Doxycyclin |
 | Piperacillin/Tazobactam |
|
|
Enterokokken †
|
 | Ampicillin
|
|
 | Mezlocillin |
 | Tetracycline |
 | Piperacillin |
 | Erythromycin |
|
|
Escherichia coli †
(siehe
enterohämorrhagische E. coli,
enteropathogene E. coli)
|
 | Amoxicillin
|
 | Ampicillin |
 | Cephalosporine |
|
 | Cephalosporine der neueren Generation |
 | Chinolone |
|
|
Fusobakterien †
|
 | Penicillin
|
|
 | Metronidazol |
 | Clindamycin |
|
|
Gardnerella vaginalis (Aminkolpitis)
|
 | Metronidazol
|
|
 | Amoxicillin |
|
Gonokokken
|
 | Penicillin
|
 | Ceftriaxon (Einmaldosis) |
|
 | Spectinomycin |
 | Erythromycin |
 | Tetracycline |
 | Oralcephalosporine |
 | Cefoxitin |
 | Cefotaxim |
 | Cefmenoxim |
 | Ceftazidim |
 | Chinolone |
|
|
Hämophilus
influenzae
|
 | lebensbedrohliche Infektion |
|
 | Cefotaxim
|
 | Ceftriaxon |
|
 | Ampicillin |
 | Amoxicillin |
 | Cefotiam |
 | Ceftazidim |
 | Cefmenoxim |
 | Cefepim |
|
 | nicht lebensbedrohliche Infektion |
|
 | Ampicillin
|
 | Amoxicillin
|
|
 | Cefaclor |
 | Cefuroximaxetil |
 | Cefixim |
 | Cefpodoxim |
 | Ceftibuten |
|
|
Helicobacter
pylori
|
 | Amoxicillin-Monotherapie Clarithromycin-Monotherapie Triple-Therapie:
 | Metronidazol
|
 | Amoxicillin oder Clarithromycin
|
 | Protonenpumpenhemmer (z.B. Antra®)
|
|
|
 | Metronidazol |
|
|
Kingella kingae †
|
 | Penicillin |
 | Ampicillin |
|
 | Cephalosporine |
 | Aminoglykoside |
 | Tetracycline |
|
|
Klebsiellen †
|
 | Cefotaxim |
 | Cefotiam |
 | Ceftazidim |
 | Ceftriaxon |
 | Cefmenoxim |
 | Cefoperazon |
 | Cefepim |
|
 | Aminoglykoside |
 | Chinolone |
|
|
Lactobazillen
|
 | Clindamycin |
 | Erythromycin |
|
 | Gentamycin |
 | Tobramycin |
|
Leptospiren
|
 | Penicillin
|
|
 | Tetracycline |
|
|
Legionella pneumophila
|
 | Erythromycin (Roxithromycin, Clarithromycin) |
|
 | Rifampicin |
 | Ciprofloxacin (nur in Kombination mit Erythromycin) |
 | Ofloxacin (nur in Kombination mit Erythromycin) |
 | Cotrimoxazol |
|
|
Menigokokken
|
 | Penicillin G
|
 | Prophylaxe: Rifampicin
|
|
 | Chloramphenicol |
 | Cefotaxim |
 | Ceftriaxon |
|
|
Mykoplasma
pneumoniae
|
 | Erythromycin (Roxithromycin, Clarithromycin) |
|
 | Tetracycline |
|
|
Nokardien
|
 | Cotrimoxazol
|
 | Amoxicillin/Clavulansäure |
|
 | Minocyclin |
 | Amikacin |
 | Imipenem |
 | Meropenem |
|
|
Pasteurella
multiocida
|
 | Penicillin G
|
|
 | Tetracycline |
 | Cotrimoxazol |
|
|
Peptokokken,
Peptostreptokokken †
|
 | Penicillin G
|
|
 | Erythromycin |
 | Clindamycin |
 | Cephalosporine |
|
|
Pneumokokken
|
 | Penicillin G
|
|
 | Erythromycin |
 | Cephalosporine |
|
|
Propionibakterien
|
 | Penicilline
|
|
 | Cephalosporine |
 | Tetracycline |
 | Clindamycin |
 | Erythromycin |
|
|
Proteus
mirabilis
|
 | Amoxicillin
|
 | Ampicillin |
|
 | Cephalosporine |
|
|
Indolpositive
Proteus
(inklusive
Morganellen)
|
 | Aminoglykoside |
 | Cefotaxim |
 | Ceftazidim |
 | Ceftriaxon |
 | Cefmenoxim |
 | Ceftizoxim |
 | Cefepim |
 | Aztreonam |
|
 | Amoxicillin/Clavulansäure |
 | Ampicillin/Sulbactam |
 | Piperacillin |
 | Cefoperazon |
 | Ticarcillin/Clavulansäure |
 | Chinolone |
|
|
Providencia †
|
 | Cephalosporine der 3.Generation |
 | Ciprofloxacin |
|
 | Cotrimoxazol |
|
|
Pseudomonas
aeruginosa †
|
 | Piperacillin
|
 | Chinolone |
 | Cefsulodin |
 | Ceftazidim |
 | Cefepim |
|
 | Tobramycin |
 | Meropenem |
|
Rickettsien
|
 | Tetracycline
|
|
 | Chloramphenicol Erythromycin (Roxithromycin, Clarithromycin) |
|
|
Salmonella
typhi
(siehe
Salmonellen-Nachweis)
|
 | Ciprofloxacin
|
 | Amoxicillin |
|
 | Ofloxacin |
 | Ceftriaxon |
 | Chloramphenicol |
|
|
Salmonella paratyphi A, B, C
(siehe
Salmonellen-Nachweis)
|
 | Ciprofloxacin
|
 | Cotrimoxazol |
|
 | Ofloxacin |
 | Ceftriaxon |
|
| Enteritis-Salmonellen
(z.B. S. typhimurium)
(siehe
Salmonellen-Nachweis)
|
i.d.R.
keine Antibiotika-Therapie (Dauerausscheidung wird begünstigt) |
|
Serratia marcescens †
|
 | Amikacin |
 | Cefepim |
 | Cefmenoxim |
 | Ceftazidim |
 | Ceftriaxon |
 | Ceftizoxim |
 | Aztreonam |
 | Imipenem |
|
 | Piperacillin/Tazobactam |
 | Cefotaxim |
 | Chinolone |
|
Shigellen
|
 | Ciprofloxacin |
 | Cotrimoxazol |
|
 | Ampicillin |
 | Ofloxacin |
 | Ceftriaxon |
 | Clindamycin |
|
|
Staphylokokken
†
|
 | Flucloxacillin
|
 | Clindamycin
|
 | Cefamandol |
 | Cefazolin |
 | Cefotiam |
 | Cefuroxim |
|
|
|
Staphylokokken, oxacillinresistent
|
 | Vancomycin |
 | Teicoplanin |
|
 | Quinupristin/Dalfopristin |
 | Clindamycin plus Rifampicin |
 | Imipenem plus Cefotiam |
|
|
Stenotrophomonas maltophilia †
|
 | Cotrimoxazol
|
|
 | Chinolone |
 | Minocyclin |
|
|
Streptokokken (anaerob + aerob)
|
 | Penicillin G
|
|
 | Erythromycin (Roxithromycin, Clarithromycin) |
 | Tetracycline |
 | Clindamycin |
 | Cephalosporine |
|
|
Toxoplasma gondii
|
 | Pyramethamin + Sulfadiazin (CAVE:
Gravidität) Spiramycin |
|
|
|
Ureaplasma
|
 | Doxycyclin
|
|
 | Erythromycin (Roxithromycin, Clarithromycin) |
|
|
Vibrionen
(siehe
Vibrionen, Cholera-,
Vibrionen, Non-Cholera-)
|
 | Tetracycline
|
 | Cotrimoxazol
|
|
 | Chinolone |
|
|
Yersinia enterocolitica
|
 | Ciprofloxacin
|
|
 | Cotrimoxazol |
 | Doxycyclin |
|
| Yersinia
pseudotuberculosis |
 | Tetracycline
|
|
 | Ampicillin |
 | Ciprofloxacin |
|